Phác đồ điều trị mụn trứng cá và tăng tiết bã nhờn theo hướng dẫn Da Liễu 

Mụn trứng cá là gì? Nguyên nhân hình thành theo y khoa

Mụn trứng cá là bệnh lý mạn tính của đơn vị nang lông, tuyến bã. Mụn hình thành do sự kết hợp của 4 cơ chế chính theo Y khoa:
1. Tăng tiết bã nhờn

Tuyến bã hoạt động quá mức, đặc biệt ở tuổi dậy thì, người có cơ địa da dầu, stress, nội tiết tố thay đổi.

2. Tăng sừng hoá nang lông

Tế bào chết tích tụ gây bít tắc lỗ chân lông → hình thành nhân mụn đầu đen, đầu trắng.

3. Vi khuẩn Cutibacterium acnes (C.acnes)

Vi khuẩn phát triển trong môi trường bít tắc, gây viêm đỏ, sưng đau.

4. Viêm

Phản ứng viêm tụ tại nang lông, tạo ra mụn mủ, mụn bọc.

Nguyên nhân hình thành: do nang lông bị bít bởi dầu thừa và tế bào chết, gây mụn mủ hoăc sưng đỏ. Triệu chứng thông thường là các nốt nhỏ sưng mềm và đỏ trên da, thường chứa mủ. 

Các yếu tố ảnh hưởng gây mụn trứng cá

Các yếu tố ảnh hưởng gây ra mụn trứng cá (Theo Y khoa Da Liễu)

Mụn trứng cá không chỉ hình thành do tăng tiết bã nhờn và bít tắc lỗ chân lông mà còn chịu tác động từ rất nhiều yếu tố bên trong lẫn bên ngoài cơ thể. Dưới đây là những yếu tố quan trọng nhất khiến mụn bùng phát hoặc trở nên dai dẳng, khó điều trị.
1. Yếu tố bên trong 

• Nội tiết tố (Hormone): Đây là nguyên nhân hàng đầu. Sự mất cân bằng Androgen kích thích tuyến bã nhờn hoạt động quá mức, gây bít tắc và viêm. Mụn thường bùng phát vào tuổi dậy thì, chu kỳ kinh nguyệt, khi mang thai, hoặc do stress kéo dài làm tăng cortisol.
• Di truyền & Cơ địa: Nếu gia đình có tiền sử mụn, khả năng bị mụn sẽ cao hơn. Những người sở hữu cơ địa da dầu, lỗ chân lông to bẩm sinh thường dễ hình thành nhân mụn hơn.

2. Yếu tố bên ngoài 

Môi trường & Thói quen: Khói bụi, ô nhiễm, thời tiết nóng ẩm, đeo khẩu trang nhiều giờ, và thiếu ngủ đều làm suy yếu hàng rào bảo vệ da, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển và gây mụn viêm.

Chế độ Ăn uống: Các thực phẩm có chỉ số đường huyết cao (như đồ ngọt, trà sữa), sữa bò, đồ chiên rán, và thức ăn nhanh đều làm tăng Insulin, kéo theo tăng Androgen và kích thích tiết bã nhờn, khiến mụn bùng phát.

Mỹ phẩm & Chăm sóc da: Sử dụng sản phẩm chứa dầu, kem dưỡng quá đặc, trang điểm dày, hoặc không tẩy trang sạch sẽ gây bít tắc lỗ chân lông.

Tại sao phải trị mụn cần có phác đồ chuẩn Y khoa?

Mụn không chỉ là vấn đề thẩm mỹ mà là một bệnh lý có tính chất mạn tính, cần được điều trị bài bản và đúng phác đồ. Việc tự ý điều trị hoặc áp dụng sai phương pháp thường khiến mụn tái phát liên tục hoặc diễn tiến nặng hơn. Khi không có phác đồ, người bệnh dễ dùng sai sản phẩm hoặc kết hợp nhiều hoạt chất mạnh, khiến da bị kích ứng, tổn thương hàng rào bảo vệ và khó hồi phục. Theo hướng dẫn chẩn đoán và điều trị các bệnh về da liễu được ban hành kèm theo Quyết đinh số 75/QĐ-BYT ngày 13/01/2015, của Bộ trưởng Bộ Y tế việc điều trị mụn trứng cá có thể sử dụng thuốc bôi tại chỗ như Retinoid, Benzoyl peroxid, Kháng sinh, Acid azelaic. (1)

IALUXID – Giải pháp an toàn cho da dầu và da mụn

IALUXID không chỉ là một giải pháp tối ưu, mà còn là lựa chọn an toàn cho da dầu và da mụn đã được nghiên cứu và chứng minh lâm sàng, Gel trị mụn IALUXID sở hữu cơ chế kép độc đáo giúp kiểm soát mụn viêm hiệu quả mà không gây ra tác dụng phụ khô rát hay kích ứng thường gặp ở các hoạt chất truyền thống như Benzoyl Peroxide.

Sở hữu công thức độc quyền Ialuvance Complex (Acid Hyaluronic + Hydrogen Peroxide + Glycine), gel giúp làm dịu vùng da tổn thương, hỗ trợ giảm mụn mang đến cảm giác dịu nhẹ, không gây kích ứng và mẩn đỏ. (2) 

Hydrogen Peroxide: Là một chất kháng khuẩn mạnh, giúp tiêu diệt vi khuẩn bằng cách tạo ra gốc tự do, làm tổn thương màng tế bào vi khuẩn.

Hyaluronic acid: cung cấp độ ẩm, làm dịu và bảo vệ da, giảm kích ứng khi sử dụng Hydrogen Peroxide.
Sự kết hợp giữa Hydrogen Peroxide và Hyaluronic Acid có hiệu quả kháng khuẩn mạnh mẽ đối với các vi khuẩn gây nhiễm trùng da thông thường, không chỉ duy trì hiệu quả kháng khuẩn mà còn giúp bảo vệ và phục hồi làn da, hạn chế tác dụng phụ như khô hoặc kích ứng. Với cơ chế kép này đã tạo nên một giải pháp điều trị mụn toàn diện hỗ trợ kiểm soát mụn hiệu quả mà vẫn đảm bảo sự thoải mái và an toàn cho da người dùng.

Sai lầm phổ biến khi điều trị mụn 

Tự nặn mụn: Dễ gây viêm sâu, lan vi khuẩn, để lại thâm và sẹo 

Lạm dụng tẩy tế bào chết: BHA/AHA dùng sai tần suất khiến da bong, đỏ, mỏng

Dùng mỹ phẩm không rõ nguồn gốc: kem trộn chứa corticoid gây mỏng da, giãn mạch, bùng phát mụn nặng

Không dưỡng ẩm – không chống nắng: làm da mất nước → tiết dầu nhiều hơn → mụn nặng hơn.

Kết luận

Mụn trứng cá hoàn toàn có thể kiểm soát nếu bạn áp dụng đúng phác đồ Y khoa, kiên trì theo dõi da và sử dụng sản phẩm phù hợp. Điều quan trọng nhất trong quá trình điều trị là hiểu rõ nguyên nhân, điều chỉnh lối sống và tuân thủ phác đồ điều trị đã đề ra. Mụn không thể hết trong vài ngày, nhưng với phương pháp đúng, bạn hoàn toàn có thể cải thiện rõ rệt chỉ sau 4–8 tuần và duy trì làn da khỏe mạnh lâu dài.

Tài liệu tham khảo

(1) Bệnh viện đa khoa tỉnh Quảng Trị, Bệnh viện tỉnh Quảng Trị, BVĐK Quảng Trị. (n.d.). hướng dẫn chẩn đoán và điều trị các bệnh da liễu. Bệnh Viện Đa Khoa Tỉnh Quảng Trị | Bệnh Viện Tỉnh Quảng Trị | BVĐK Quảng Trị. https://benhvientinh.quangtri.gov.vn/vi/download/Quy-trinh-chuyen-mon/huong-dan-chan-doan-va-dieu-tri-cac-benh-da-lieu.html

(2) Tadakamadla, J., Boccalari, E., & Maspero, C. (2021). Antimicrobial potential of a gel containing hydrogen peroxide and hyaluronic acid. Physiology and Pharmacology, 25(3), 189–192. https://doi.org/10.52547/ppj.25.3.189